Hồi học cấp III, ngoài chương trình chính khóa mỗi tuần tụi H có một buổi học hướng nghiệp, hay còn gọi là dạy nghề. Con gái học nữ công thêu thùa gì đó, còn con trai thì học kỹ thuật công nghiệp, nôm na là vẽ kỹ thuật, đọc bản vẽ, cưa, mài, giũa để đến hết khóa học thì được sản phẩm là một chiếc đầu búa.

Thày dạy môn kỹ thuật công nghiệp hồi đó tên là Tân, thày được đào tạo ở Đức về. Thày rất vui tính, có những buổi học thì ít mà kể chuyện thì nhiều. Vì thế hội con trai rất thích đi học giờ này. Trong con mắt háo hức của những đứa con trai mới lớn, những câu chuyện của thày Tân về một xứ sở xa xôi nào đó thật hấp dẫn. Đặc biệt là những chuyện mà ở đất nước mình chưa nghe thấy bao giờ, ví như chuyện có một bãi tắm nude, tất thảy ai vào đó phải cởi ra hết. Kể cả những người bán thức ăn, đồ uống trên bãi tắm đó cũng không mặc gì! Đại loại là những chuyện như vậy, làm cho cả hội cứ mắt tròn mắt dẹt ...

Khi dạy vẽ kỹ thuật, thày Tân khái quát mọi sự vật trên đời đều có thể quy về hai hình dạng: trục và lỗ. Cứ nhìn mà xem, cái gì cũng có thể quy về một trong hai dạng đó. Lúc đầu thì cả hội bò ra cười, nhưng về sau ngẫm ra thì quả có đúng thế thật.

Suy rộng ra, đó cũng là âm và dương đã được coi là cơ sở của triết học phương Đông. Âm dương thể hiện trong mọi con người, sự vật, hiện tượng, quan hệ, quá trình, v.v... Hình vẽ biểu tượng âm dương là một hình tròn chia làm hai theo hình chữ S, bên trong có chấm nhỏ khác màu. Nghĩa là trong dương có âm, trong âm có dương.

Còn đối với tụi học sinh như H thời đó, trục và lỗ là những gì đại diện cho con trai, con gái, thể hiện sự khác nhau rõ rệt nhất giữa hai giới.

Trục và lỗ không phải là điều gì tầm thường đâu. Chẳng thế mà trong tín ngưỡng Chàm cũng tôn thờ linga và yoni như những linh vật, đại diện cho sức sống, cho sự trường tồn. Sự kết hợp của trục và lỗ tạo nên sự hòa hợp của thiên nhiên, là niềm hân hoan của đất trời, là khởi nguồn sinh sôi muôn loài, muôn vật.

Về đầu trang